Γιατί οι καπνιστές παίρνουν βάρος όταν το κόβουν

Νέα θεωρία στο τραπέζι

To κάπνισμα σκοτώνει, η διακοπή του όμως μπορεί να οδηγήσει σε επιπλέον κιλά   (Φωτογραφία:  Reuters ) 

 

 

Ζυρίχη

Οι περισσότεροι καπνιστές παίρνουν αρκετά κιλά όταν κόβουν το τσιγάρο, ακόμα και αν οι διατροφικές τους συνήθειες μείνουν σταθερές. Μια μικρή μελέτη στην Ελβετία προσφέρει τώρα μια φαινομενικά απίθανη αλλά ευλογοφανή εξήγηση: τα επιπλέον κιλά προέρχονται από αλλαγές στα μικρόβια του εντέρου, οι οποίες αυξάνουν την πρόσληψη ενέργειας από τις τροφές.
Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι, όταν οι καπνιστές αποχαιρετούν τη βλαβερή συνήθεια, το 80%  παίρνει επτά κιλά κατά μέσο όρο.
Θα φανταζόταν κανείς αυτό συμβαίνει επειδή οι τέως καπνιστές τρώνε περισσότερο λόγω νευρικότητας ή άλλων ψυχολογικών παραγόντων. Το περίεργο όμως είναι ότι αυτή η αύξηση βάρους παρατηρείται ακόμα και σε όσους διατηρούν σταθερή την πρόσληψη θερμίδων.
Ίσως ακούγεται απίθανο το φαινόμενο αυτό να οφείλεται στη μικροχλωρίδα του εντέρου, ωστόσο η βιβλιογραφία των τελευταίων ετών εμπλέκει τους μικροσκοπικούς φιλοξενούμενους σε μια πληθώρα δεινών όπως η παχυσαρκία, ο διαβήτης, ακόμα και σε ψυχικές διαταραχές.

• Τα μικρόβια του εντέρου «ίσως προκαλούν καρκίνο στους παχύσαρκους»
• «Μεταμόσχευση μικροβίων» για απώλεια βάρους χωρίς δίαιτα
• Ωφέλιμα βακτήρια του εντέρου «προλαμβάνουν το νεανικό διαβήτη»
• Τα μικρόβια του εντέρου «επηρεάζουν τον ψυχισμό και τη συμπεριφορά»

Η νέα μελέτη, η οποία δημοσιεύεται στην επιθεώρηση PLoS ONE, δείχνει ότι η μικροχλωρίδα μπορεί να ευθύνεται για ακόμα ένα φαινόμενο, αν και το δείγμα του πειράματος ήταν πολύ μικρό, μόλις 20 άτομα. Πέντε μη καπνιστές, πέντε καπνιστές και δέκα άτομα που έκοψαν το κάπνισμα μια εβδομάδα μετά την έναρξη της μελέτης.
Στις εννέα εβδομάδες που διήρκεσε το πείραμα, οι ερευνητές του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου της Ζυρίχης εξέτασαν δείγματα κοπράνων που είχαν συλλεχθεί από τέσσερις φορές σε κάθε εθελοντή. Η ποικιλότητα των διαφορετικών ειδών μικροβίων που ζουν στο παχύ έντερο εκτιμήθηκε με βάση γενετικές αναλύσεις.
Η ανάλυση έδειξε ότι η ποικιλία των μικροβίων παρέμενε σταθερή στους καπνιστές και του μη καπνιστές, ενώ σε όσους είχαν διακόψει πρόσφατα το κάπνισμα παρατηρήθηκαν σημαντικές μεταβολές. Ταυτόχρονα, οι εθελοντές της ομάδας αυτής είδαν το βάρος τους να αυξάνεται κατά 2,2 κιλά κατά μέσο όρο, παρόλο που οι διατροφικές τους συνήθειες δεν άλλαξαν. Η μόνη αλλαγή που επισημαίνουν οι ερευνητές ήταν μια μικρή αύξηση στην κατανάλωση αλκοόλ προς το τέλος της μελέτης.
Η εξήγηση που προσφέρει η ερευνητική ομάδα ήταν ότι διακοπή του καπνίσματος επέτρεψε σε ορισμένα βακτήρια να πολλαπλασιαστούν και να κυριαρχήσουν στο εντερικό οικοσύστημα. Συγκεκριμένα, τα βακτήρια των ομάδων Proteobacteria και Bacteroidetes αυξήθηκαν σε σχέση με τα βακτήρια Firmicutes και Actinobacteria.
Όπως φαίνεται, τα βακτήρια αυτά αξιοποιούν πιο αποτελεσματικά την ενέργεια των τροφίμων -με άλλα λόγια, χρειάζονται συγκριτικά λιγότερες θερμίδες για να ζήσουν και να πολλαπλασιαστούν. Και αυτό σημαίνει ότι το ενεργειακό μερίδιο του οικοδεσπότη τους μεγαλώνει και μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση βάρους.
Όπως επισημαίνει η ερευνητική ομάδα, τα αποτελέσματα βρίσκονται σε συμφωνία με προηγούμενα πειράματα με ποντίκια: η μεταμόσχευση μικροβίων από το έντερο παχύσαρκων πειραματόζωων αύξησε το βάρος πειραματόζωων κανονικού βάρους.
Παρόλα αυτά, ο ρόλος των μικροβίων στην αύξηση βάρους των πρώην καπνιστών θα πρέπει να επιβεβαιωθεί με μεγαλύτερες μελέτες, οι οποίες θα μπορούσαν ίσως να αποκαλύψουν και τακτικές για τη σωστή ρύθμιση της μικροχλωρίδας.

Newsroom ΔΟΛ

Οι καπνιστές κοιμούνται λιγότερο και χειρότερα από τους μη καπνιστές

Οι καπνιστές κοιμούνται λιγότερες ώρες και κάνουν γενικά χειρότερο ύπνο, σε σχέση με όσους δεν καπνίζουν, σύμφωνα με μια νέα γερμανική επιστημονική έρευνα. Μια άλλη αμερικανική μελέτη ανακάλυψε ότι οι καπνιστές που έχουν πάθει καρκίνο των πνευμόνων, έχουν κατά μέσο όρο δεκαπλάσιες γενετικές μεταλλάξεις στους όγκους τους, σε σχέση με όσους ποτέ δεν είχαν καπνίσει. Οι Γερμανοί ερευνητές, με επικεφαλής τον Στέφαν Κορς της ιατρικής σχολής του πανεπιστημίου Charite του Βερολίνου, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό για θέματα βιολογίας του εθισμού «Addiction Biology», σύμφωνα με το πρακτορείο Ρόιτερ, μελέτησαν πάνω από 2.000 άτομα. Όπως διαπιστώθηκε, το 17% των καπνιστών κοιμούνταν λιγότερο από έξι ώρες κάθε βράδυ και το 28% ανέφεραν διαταραχές κατά τον ύπνο τους. Τα αντίστοιχα σαφώς χαμηλότερα ποσοστά για τους μη καπνιστές ήσαν 7% και 19%. «Η μελέτη αναδεικνύει για πρώτη φορά την αυξημένη πιθανότητα διαταραχών στον ύπνο των καπνιστών σε σύγκριση με τους μη καπνιστές», δήλωσε ο Στέφαν Κορς. Πάντως η έρευνα δεν αποδεικνύει ότι είναι το κάπνισμα που ευθύνεται άμεσα για τα προβλήματα του ύπνου, καθώς οι καπνιστές συνήθως έχουν κι άλλες συνήθειες που δεν τους βοηθούν να κοιμηθούν, όπως να βλέπουν έως αργά τηλεόραση ή να μην ασκούνται αρκετά σωματικά. Όμως οι γερμανοί ερευνητές πιστεύουν ότι η νικοτίνη έχει τη δική της ευθύνη, καθώς διεγείρει τον οργανισμό. «Αν κανείς καπνίζει και δυσκολεύεται να κοιμηθεί, έχει ένα ακόμα λόγο να το κόψει», ανέφερε ο γερμανός επικεφαλής της έρευνας. Παλαιότερες έρευνες έχουν συσχετίσει τον ελλιπή ή κακό ύπνο με άλλα προβλήματα υγείας, όπως την παχυσαρκία, το διαβήτη και την καρδιοπάθεια. Στη δεύτερη έρευνα, οι αμερικανοί επιστήμονες, με επικεφαλής τον Ρίτσαρντ Γουίλσον της Ιατρικής Σχολής του πανεπιστημίου της Ουάσιγκτον, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό βιολογίας «Cell» (Κύτταρο), διαπίστωσαν ότι οι καρκινοπαθείς με όγκο στους πνεύμονες και ιστορικό καπνίσματος έχουν δέκα φορές περισσότερες μεταλλάξεις στον όγκο τους σε σχέση με τους καρκινοπαθείς που ποτέ δεν υπήρξαν καπνιστές. «Αποτέλεσε έκπληξη που είδαμε τόσες περισσότερες μεταλλάξεις. Η ανακάλυψη έρχεται να ενισχύσει το παλαιό μήνυμα: Μην καπνίζετε», τόνισε ο Ρίτσαρντ Γουίλσον. Πηγή: ΑΜΠΕ

ΑΠΘ: Όσοι δοκιμάζουν το τσιγάρο γίνονται καπνιστές ακόμη και αν δεν σκόπευαν

Η συντριπτική πλειονότητα όσων πρωτοδοκιμάζουν το τσιγάρο γίνονται καπνιστές, παρότι δεν σκόπευαν να αρχίσουν το κάπνισμα. Στα ήδη υπάρχοντα ανησυχητικά στοιχεία για το κάπνισμα στην Ελλάδα έρχονται να προστεθούν και τα στοιχεία έρευνας φοιτητών Ιατρικής του ΑΠΘ, σύμφωνα με τα οποία το 86,93% όσων καπνίζουν ή κάπνισαν συστηματικά, δήλωσαν ότι όταν πρωτοδοκίμασαν τσιγάρο, δεν σκόπευαν ούτε να αρχίσουν το κάπνισμα ούτε και να το συνεχίσουν!
Η έρευνα, που πραγματοποιήθηκε σε ένα τυχαίο δείγμα 473 φοιτητών του ΑΠΘ έδειξε ότι το 38,9% των ερωτηθέντων ήταν τακτικοί καπνιστές, ενώ το 3,38% ήταν πρώην συστηματικοί καπνιστές και έχουν κόψει το τσιγάρο. Από το άθροισμα αυτών, το 48,8% ξεκίνησαν να καπνίζουν στο Λύκειο, ενώ το 24,87% στο 1ο έτος των σπουδών τους. Το 68,69% αυτών δήλωσαν ότι κάπνιζαν ή καπνίζουν 6-20 τσιγάρα τη μέρα (6-10 τσιγάρα το 32,83%, και 11-20 τσιγάρα 35,86%).
"Δεν φαίνεται να υπάρχει συσχέτιση μεταξύ του καπνίσματος και επιρροής από το οικογενειακό και στενό φιλικό περιβάλλον» ανέφερε, σχολιάζοντας τα αποτελέσματα της έρευνας, ο πρόεδρος του Παραρτήματος Θεσσαλονίκης της Επιστημονικής Εταρείας Φοιτητών Ιατρικής, Κώστας Ιμπριάλος.
Το 55,42% των ερωτηθέντων δήλωσαν ότι θεωρούν τα νέα νομικά μέτρα για το κάπνισμα αναγκαία ή μερικώς αναγκαία, αλλά παράλληλα το 75,9% δήλωσε ότι τα θεωρεί αναποτελεσματικά.
Τέλος φαίνεται ότι τα αγόρια και τα κορίτσια βρίσκουν απωθητική ή μερικώς απωθητική την ιδιότητα του καπνιστή στο σύντροφό τους (κατά 48,02% τα αγόρια και κατά 49,82% τα κορίτσια). Το 44,6% των αγοριών το βρίσκει αδιάφορο ενώ ποσοστό μικρότερο από 8% το βρίσκει ελκυστικό. Τα αντίστοιχα ποσοστά για τα κορίτσια είναι 44,29% και μικρότερο από 8%.
Τα αποτελέσματα της έρευνας παρουσιάστηκαν στο πλαίσιο ημερίδας με θέμα «ΑΝΤΙ-ΚαπνίΖΩ: ΓνωρίΖΩ και ΑποφασίΖΩ» που διοργάνωσε η Επιστημονική Εταιρεία Φοιτητών Ιατρικής Ελλάδος -Παράρτημα Θεσσαλονίκης με επιστημονικά υπεύθυνη την καθηγήτρια Φαρμακολογίας, Μαρία Μυρωνίδου-Τζουβελέκη.
"Οι αυριανοί ιατροί ενδιαφέρονται και αγωνιούν για την ανθυγιεινή αυτή συνήθεια. Τα ανησυχητικά στατιστικά στοιχεία για τη χώρα μας, στα οποία προστίθεται και η έρευνα που έκαναν οι φοιτητές Ιατρικής, επιβάλλουν την συνεχή ενημέρωση των πολιτών. Με τον τρόπο αυτό προλαβαίνουμε τις επιπτώσεις στην ποιότητα ζωής, για να μην αναφέρουμε λόγους αισθητικής αλλά και οικονομικούς λόγους», ανέφερε η κ Τσουβελέκη.